خطر جدی آلودگی نوری

خطر جدی آلودگی نوری

تعریف آلودگی نوری 

آلودگی نوری به تابش یا انعکاس نور مصنوعی یا طبیعی گفته می شود که از لحاظ زمان و مکان ناخواسته یا از لحاظ شدت، کیفیت، مدت تابش، مطلوب یا در حد مجاز نبوده و برای انسان و حیوانات دیگر یا گیاهان زیان بار و آزاردهنده باشد. چنین آلودگی باعث می شود که در شهرهای بزرگ که از نور زیادی استفاده می شود آسمان شب و ستارگان به وضوح مشاهده نگردد؛ همچنین آلودگی نوری در برخی موارد به آلودگی نوری، در برخی موارد به آلودگی هوا و گرم شدن زمین منجر می شود؛ چرا که قسمت عمده برق مصرفی از نیروگاه هایی بدست می آید که از سوخت فسیلی استفاده می کنند. 

انسان به دلیل ترس از تاریکی که در ناخودآگاه جمعی او نهفته است همواره تمایل زیادی داشته است که شب های تاریک، خود را به برافروختن چراغ و آتش روشن نماید. او نسل اندر نسل از تاریکی زیان دیده و دچار صدمات زیادی شده است؛ به همین خاطر منابع نور طبیعی همیشه برای او ارزشمند بوده است به طوری که اغلب جوامع ابتدایی بشری تقریبا دوره ای از پرستش خورشید، ماه و سایر اجرام اسمانی را تجربه کرده است. 

آلودگی نوری نخستین بار توسط اخترشناسان و کسانی که به رسد آسمان شب می پردازند بر سر زبان ها افتاد . تابش نور به سمت بالا یعنی آسمان در شهرهای بزرگ که ذرات معلق و ریز در فضای آن پراکنده است موجب پدیده ای به نام گنبد نورانی یا آسمان تاب بر بالای این شهرها می شوند. 

آلودگی نوری در زمان و مکان ناخواسته 

در بدن انسان هورمونی به نام ملاتونین ترشح می شود که در حفظ چرخه خواب ما نقش اساسی دارد. این هورمون خاص فقط در تاریکی تولید می شود و حتی اندک نور مصنوعی نیز در تولید آن اختلال به وجود می آورد. مطالعات نشان می دهد که نورهای مصنوعی از میزان ملاتونین در بدن ما می کاهد، بنابراین روشن بودن اتاق خواب در زمان خواب آلودگی محسوب شده و باعث کم خوابی یا بدخوابی می شود. بی خوابی و کم خوابی باعث کسالت، گیجی، ازبین رفتن ضرب آهنگ طبیعی بدن و اختلال در ساعت درونی بدن شده و در دراز مدت به سردردهای میگرنی، افسردگی و بیماری های قلبی_عروقی منجر می شود. 

روشن بودن اتاق های خالی، راهروها، انبارها و سایر مکان ها در زمانی که نیازی به نور نیست موجب افزایش آلودگی نوری، آلودگی هوا و هدر رفتن انرژی است. نور سفید که از ترکیب تمام رنگ ها به وجود می آید آرامش بخش است، در حالی که نورهای مصنوعی باعث گیجی انسان و جانوران دیگر است. بر اثر نورهای مصنوعی در شب خروسان زودتر از موعد مقرر و عادی بانگ سحر می کنند . 

آلودگی نوری به علت شدت و مدت تابش ناخواسته

کمتر کسی است که نگاه کردن به خورشید را تجربه نکرده باشد. نگاه کردن به خورشید و هر منبع نوری قوی و متراکم مانند جوشکاری، سوختن نوار منیزیم، لامپ های پرمصرف در ویترین مغازه ها، چراغ های لیزری به چشم آسیب می رساند و در درازمدت به کوری منجر می شود. اگر یک منبع نوری به میزان 1000 وات در فانوس دریایی برای هدایت کشتی ها و روشنایی یک کلاس به میزان 300 لوکس مطلوب و ضروری باشد اما چنین روشنایی در موارد دیگر آلودگی نوری محسوب می شود. تابش اشعه های فرابنفش به صورت کنترل شده یا کوتاه مدت برای ضدعفونی کردن اتاق عمل و ... مورد بهره برداری قرار می گیرد اما قرار گرفتن در مقابل این اشعه ها به مدت طولانی و در ساعاتی از روز به ویژه در مناطق ساحلی و کویری و در ارتفاعات بلند و برف پوش باعث آسیب های چشمی از جمله برف کوری، آب سیاه، آب مروارید، سردردهای میگرنی، گیجی، تضعیف قدرت تفکر، خیرگی، آفتاب زدگی، سوختگی و سرطان پوست می شود به همین خاطر به بیماران میگرنی توصیه می گردد که در اتاق نیمه تاریک به استراحت بپردازند و به کوهنوردان و شناگران در دریا توصیه می شود جهت محافظت چشم از عینک های آفتابی UV و برای محافظت از پوست از کرم ها و لوسیون های ضدآفتاب استفاده کنند. 

نویسنده: حسن نیک منش

نظرات بازدیدکنندگان