درفک پیچیده در مه (1)

درفک پیچیده در مه (1)

قله پرآوازه درفک، علیرغم ارتفاع فوق العاده پایین تر از حد متعارف مرزهای صعود کوهنوردان ایرانی (که بیشتر اشتیاق به صعود بر روی قلل بلندتری مانند دماوند و علم کوه را دارند) هنوز مورد استقبال خیلی عظیمی از دوستداران کوه و طبیعت گردان و کوهنوردان است. دُلفَک یا دُرفَک از طرف شمال شرقی به سیاهکل، از طرف شمال به شهرستان رشت، مشرق به منطقه دیلمان و جنوب غربی به شهرستان رودبار و غرب به رستم آباد و توتکابن، مشرف است. 

شهرت فراوان این قله، هیچ ربطی به ارتفاع آن در مقایسه با سایر قلل ایران ندارد. مضافا بر اینکه نسبت به برخی از قلل منطقه گیلان نیز کوتاه تر است. موقعیت جغرافیایی و اقلیمی آن، زیست بوم محیط، پیرامون و دامنه های گسترده آن از یک سو تا کف رودخانه سفیدرود، امتداد دارد. از سوی دیگر تا اعماق جنگل ها، مراتع و کشتزارهای گیلان جلو آمده، چشم انداز بالا به پایین و جلگه به قله، عظمت، شکوه و سترگی آن همچون بیرقی عظیم به نماد سرزمین گیلان تبدیل شده است. این قله، رازهای تاریخی تبار و قومی از اقوام ایرانی را در سینه ی خود دارد که آن را در تمام اعصار دژ مستحکم و پناه گاه احرار خود دانسته و مردم منطقه به این ویژگی می شناسند. تماما یا بخشی از آوازه این قله رویایی به مانند قله های سماموس، سبلان، دماوند و علم کوه و دیگر آنها را متبادر به ذهن می کند. دیدار چنین قله سرفراز و نستوهی آن برای هر عاشق کوه و طبیعت خاطره انگیز است و خواهد بود.

استاد و محقق گرانقدر گیلانی جهانگیر سرتیپ پور، در کتاب ارزشمند خود نشانه هایی از گذشته های دور گیلان و مازندران خود اشاره دارد: مناطق کوهستانی تنکابن_رانکوه گیلان_دیلمان و آمارلو ، روزگاری دراز سکوت گاه اقوامی مانند مردوس ها،آماردها، کاسپی ها و سکادها  بوده که قبل از حمله آریایی ها به فلات ایران در آن سرزمین زندگی می کرده اند. 

دُربیک ها که خود شاخه ای از اقوام سکایی بوده اند. این قوم در هزاره اول قبل از میلاد به ایران راه یافته اند. هنوز نام دُربیک به صورت دُرفَک و دُلفَک در جانب مشرق سفید رود و منطقه ای که به نام آمارلو خوانده می شود، برجای مانده است و بدین نام اطلاق می شود. این قله یکی از بلندترین ارتفاعات گیلان است که در فرهنگ جغرافیایی به نام کوه دُرفَک ثبت شده است. در همین بخش اَمارلو، در مجاورت دُرفَک ناحیه ای که به نام داماش معروف است که از بلوک خورگام محسوب می شود. نام های آماردلو و داماش که یادآور آمرایوس و داپی داماش است و دُرفَک که نام دربیک را متبادر به ذهن می کند در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. عده ای آن را دَلفَگ یا دال فَگ می نامند. دال به گویش محلی یعنی عقاب و فک نیز در نزد گیلانی ها به لانه گفته می شود و این اسم مرکب را آشیانه یا لانه عقاب معنی می کنند. 

کوه های مسیر تخت سلیمان تا دُرفَک و شاه معلم، روزگاری نه چندان دور از تاریخ معاصر ما، شاهد حضور یاران جنبش جنگل بوده است و جای جای آن به ویژه مناطق جنگلی و خفیه ی آن، پنهان گاه و آوردگاه مبارزان جنگلی و مأوای سلحشورانی مانند میرزا کوچک (یونس) بوده است. 

نخستین مسیر غربی قله

در فاصله 45 کیلومتری جاده رشت به قزوین، به شهر رستم آباد می رسیم. رستم آباد را از میانه شهر رو به سوی شرق ترک کرده و لحظاتی بعد پلی که کمی بالاتر از آب بند بزرگ (که بر روی رودخانه سپیدرود زده شده) را پشت سر گذاشته، وارد روستای بزرگ توتکابن می شویم. اگر از توتکابن به سوی شیرکوه برویم مسیر صعود کمی جنوبی می شود، از آنجا روانه روستای اِسطَلخ جان می شویم، هرچند این مسیر نسبت به مسیر شیرکوه شهرت کمی دارد ولی به دلیل طولانی ترین، بکرترین و زیباترین راه صعود، از ارزش ویژه ای برخوردار است. در سال های اخیر به دلیل تردد کم به ویژه از سوی کوهنوردان پاکوب های آن پاک یا کم شده است

مسیر صعود آن، بیشترین جنگل و متنوع تربن پوشش گیاهی را دارد که شامل درختان زربین، فندق، گردو، شمشاد، انجیلی، لیلکی، کهل، راش، توسکا، شب خسب، مازوهای کهنسال و قطور و انواع درخچه های میوه دار بسان خوج یا آمرود، ازگیل، سیب و گلابی وحشی، تمشک، توت و ... می باشد. چشم اندازهای وسیع جلگه ای با مزارع برنج و باغ های زیتون در کمتر مسیری از جبهه های صعود قله دیده می شود که با حیات جانوری آن درآمیخته است مانند شوکا، قرقاول، کبک، دراج، ابیا، انواع گنجشک و بلبل های خوش الحان و سایر پرندگان مانند شانه به سر و گوشت خارانی مانند پلنگ، گرگ، خرس، روباه و جوندگانی مانند خرگوش و موش . به هر روی طبیعت گرد و کوهنورد با عبور از چند دره و فرود سوار یال مال رویی که عبور مشخص دارد به یال سنگی تال می رسد. بدین ترتیب با پشت سر نهادن این گرده سنگی وارد دشت زیبای سیاه دره و یال رو به رو به کنار چشمه های جیرونی می رود و سرانجام با مسیر جنوب غربی هم طریق شده وارد محیط قله می گردد.

برگرفته از کتاب البرز شمالی دفتر سوم به قلم آقای پرویز مشهدی

نظرات بازدیدکنندگان