شناسایی انواع وزش های باد در کوهستان

شناسایی انواع وزش های باد در کوهستان

وزش بادهای شدید یکی از شرایطی است که کوهنوردان را در اجرای برنامه های کوهنوردی به چالش می کشد. گزارش ها و حوادث زیادی وجود دارد که متأسفانه مسبب اصلی آنها وزش بادهای شدید بوده است.

این موضوع می تواند اثر مستقیم در حادثه داشته باشد یا اینکه کوهنورد را در شرایط سخت قرار داده و در تصمیم گیری ها برای سایر کارها دچار اشتباه کند. در ادامه شناسایی بادهای طبیعت به ویژه کوهستان و تقسیم بندی آنها بر اساس میزان سرعت، جهت و رفتار آنها مطالبی درج خواهد شد که مقاله پیش رو قسمت اول مبحث شناخت باد خواهد بود.

باد جابه جایی مکانی بسته هوا را می گویند یا به عبارت تخصصی تر باد جریان هوایی است که از مراکز پرفشار به طرف مراکز کم فشار به حرکت در می آید. هرچه شیب فشار (تفاوت فشار) بین دو نقطه یشتر باشد شدت جریان هوا به ندرت به شکل یکنواخت دیده می شود. حرکت هوا با افت و خیز و حرکات پیچکی همراه است. در کوهستان، بادهای ناگهانی که با نمایان شدن تغییرات شدید و نامنظم در سمت و سرعت باد، در فاصله های زمانی کوتاه رخ می دهند، خطرناک تر از دیگر بادها هستند. پردازش و محاسبه جهت واقعی و میزان و میزان سرعت باد سطح زمین به ویژه در کوهستان آسان نیست زیرا حرکت هوا، تحت تأثیر عواملی چون ناهمواری های زمین،وضع زمین، منابع گرما، زمان روز و شب، فصول مختلف، توده های برف، یخچال ها، صخره ها و دریاچه ها قرار دارد. در نزدیکی کوه ها، دره ها، تپه ها و دریا تغییرات مشخصی در جهت سرعت باد سطح زمین در شبانه روز رخ می دهد، پس از غروب آفتاب، سرعت باد کاهش می یابد. در نزدیکی بامداد و پیش از طلوع افتاب سرعت باد حداقل است. به دلیل اصطکاک باد سطح دریا را با زاویه 10 درجه و سطح هموار خشکی را با زاویه 30 درجه قطع می کند. این زاویه در کوهستان و بر روی صخره ها کاهی تا 90 درجه هم می رسد. معمولا سرعت عمودی باد رو به بالا 1 درصد سرعت افقی آن است.

جهت و سرعت باد

در ایستگاه های هواشناسی جهت باد توسط بادنما و سرعت باد توسط بادسنج به دست می آید. اما در نبود این دستگاه ها می توان با استفاده از روش های زیر جهت و سرعت تقریبی باد را حدس زد.(بهتر است گروه های معتبر کوهنوردی در کنار GPS یک دستگاه ایستگاه هواشناسی جابجایی پذیر به همراه داشته باشند.)جهت تقریبی باد را می توان از سمت حرکت دود به ویژه از دودکش، آویختن پرچم یا پارچه نازک به تیرک، ریختن مقداری خاک نرم در هوا تشخیص داد.

انواع بادها بر اساس مقیاس و وسعت آن  ها 

1) بادهای غالب سیاره ای 

2) بادهای سیستمی 

3) بادهای محلی 

بادهای محلی :

این بادها منطقه کوچکی را دربرگرفته و معمولا منحصر به لایه های پایین انمسفر است. لذا تشخیص انها برای فعالیت های کوهنوردی بسیار مهم است. 

منبع : فصل نامه کوه 

محسن هاشم نژاد

نظرات بازدیدکنندگان