فلک الافلاک، گنجینه به جا مانده از ساسانیان

فلک الافلاک، گنجینه به جا مانده از ساسانیان

لرستان یکی از استان های غربی ایران به مرکزیت خرم آباد و سیزدهمین استان از نظر جمعیتی می باشد. این استان به دلیل پوشیده شدن توسط رشته کوه های زاگرس جزء سرزمین های کوهستانی ایران به حساب می آید. لرستان یکی از استان های تاریخی ایران و از لحاظ هواشناسی 4 فصل بوده و دارای آب و هوای متنوعی است و همین امر آن را به یکی از گردشگاه ها و مناطق دیدنی تبدیل کرده است. وجود آبشارهای فراوان، چشمه ها، مناطق تاریخی از جاذبه های آن به حساب می آید که به مرور زمان به معرفی آن ها می پردازیم.


یکی از جاذبه های دیدنی لرستان قلعه فلک الافلاک می باشد که در مرکز این استان و بر فراز یک تپه واقع شده است. فلک الافلاک در لغت به معنای سپهر سپهران می باشد که علاوه بر این نام به نام های دیگر همچون دژ شاپورخواست، کاخ اتابکان، قلعه خرم آباد، دوازده برجی نیز خوانده می شود. قدمت این قلعه به دوره ساسانیان بازمی گردد در این دوره شهری با نام شاپورخواست در حدود منطقه خرم آباد کنونی ساخته شد که بعدها با تخریب این شهر، خرم آباد فعلی بناگشت. این قلعه به لحاظ استراتژیکی در قرن چهارم مقر حکومت آل بویه، آل حسنویه، والیان لرستان و مدتی به خزانه داری خاندان بدر تبدیل گشته بود. در دوران پهلوی از آن به عنوان پادگان نظامی و زندان سیاسی استفاده می شد. 

قلعه فلک الافلاک در دوره قاجار و در زمان فتحعلی شاه بازسازی شد و همچنین در سال 1349 در آثار ملی ایران ثبت و تبدیل به موزه گشت که در آن اشیاء قدیمی نگهداری می شود. 

مشخصات قلعه 

این قلعه 5300 مترمربع وسعت دارد و ارتفاع بلندترین برج آن به 22.5 متر می رسد. نوع معماری این قلعه بسیار شگفت انگیز است که نظر بسیاری از کارشناسان مهندسی و معماری را به خود جلب کرده است. در ساخت این قلعه از مصالحی همچون خشت، ملات، سنگ و آجر استفاده شده است. نقشه آن به صورت یک هشت ضلعی نامنظم طراحی شده است و دارای دو حیاط می باشد که حیاط اول آن مساحتی به اندازه 31 * 22.5 متر را در برگرفته است و حیاط دوم نیز تقریبا شبیه حیاط اول بوده که 29 * 21 متر وسعت دارد و توسط تالارهای بزرگ احاطه شده اند که به هم راه دارند. برای ساکنین قلعه یک چاه و حمام تعبیه شده بود که چاه در حیاط اول و در بخش شمال شرقی آن واقع شده است. این چاه حدودا 40 متر عمق دارد و در گذشته تآمین کننده آب مورد نیاز ساکنین بوده است و همچنین حمام در ضلع شمالی حیاط اول و در نزدیکی چاه واقع شده است. با توجه به استفاده نظامی از قلعه ها عموما در مکانی که تسلط کافی به شهر داشته و همچنین دور از دسترس باشد، ساخته می شد که قلعه فلک الافلاک هم به همین شکل بوده است در واقع بر روی تپه بنا شده و اشراف کامل بر دره تاریخی خرم آباد دارد. 

دیگر آثار دیدنی 

ازدیگر آثار دیدنی می توان به مناره آجری که یکی از آثار باستانی شهر خرم آباد است اشاره کرد. این اثر مربوط به قرن چهارم هجری بوده و حدود 900 سال قدمت دارد. مناره آجری در کنار شهر قدیمی شاپورخواست بر روی یک پایه سنگی بنا شده است که حدود 30 متر ارتفاع دارد و همچنین پل شکسته که می توان گفت یکی از شاهکارهای معماری دوره ساسانیان محسوب می شود این پل در ضلع جنوبی قلعه فلک الافلاک واقع شده است.

نظرات بازدیدکنندگان