هیپوترمی (فرودمایی) (بخش دوم)

هیپوترمی (فرودمایی) (بخش دوم)

علایم و نشانه ها 

شناخت علایم و نشانه ها به شما کمک می کند تا در همان مراحل نخستین بروز بیماری و قبل از پیشرفته شدن، آن را تشخیص دهید و اقدام به درمان و پیشگیری از پیشرفت آن نمایید. هیپوترمی شامل طیف وسیعی از علایم و نشانه ها است که از خفیف مانند لرز شروع می شود و هرچه پیشرفت کند، علایم شدیدتر و وخیم تر (مثل کما) بروز می کنند و این وخامت گاه به مرگ هم منجر می شود.

علایم به ترتیب از خفیف تا شدید 

1.لرزش غیرقابل کنترل در اندام ها 

2.بی حسی و رنگ پریدگی پوست

3.اختلال در حرکات ظریف ماهیچه ها (بویژه دست ها)

4.تلوتلو خوردن

5.گیجی 

6.خواب آلودگی

7.بی توجهی به محیط 

8.غیرمنطقی شدن

9.حرف های نامربوط زدن 

10.ناهماهنگی شدید عضلات

11.عدم توانایی راه رفتن و استفاده از دست ها 

12.کندی فکر و کلام

13.فراموشی

14.اختلال شدید سطح هوشیاری 

15.کاهش فشار خون 

16.سفتی عضلات 

17.اختلال ریتم و عملکرد قلب 

18.گشادی مردمک ها 

19.کما 

20.مرگ

درمان هیپوترمی

درمان هیپوترمی در مراحل اولیه آسان و در عین حال بسیار تعیین کننده است، اما در هیپوترمی شدید درمان بسیار سخت و کاملا متفاوت است. درمان در صورتی که مصدوم هوشیار یا غیرهوشیار باشد به ترتیب زیر خواهد بود.

1.درمان هنگامی که مصدوم هوشیار است:

درمان هیپوترمی بر 3 اصل مهم استوار است

الف) از بین بردن مثلث فرودمایی 

ب) گرم کردن بیمار 

ج) برخورد آرام و با دقت با بیمار 

اولین اقدام شکستن این مثلث  و از بین بردن اجزای آن است .

سرما

برای کنترل سرما باید دو کار انجام داد؛ اول مانع از دست رفتن حرارت شد، دوم محیط اطراف را گرم کرد. باید از اتلاف حرارت بیمار جلوگیری کرد. به سرعت بیمار را خشک کرده، به بیمار لباس مناسب پوشانده شود و پوشاندن سر و گردن هم فراموش نشود چون حدود 30 درصد حرارت بدن از این راه تلف می شود (تشعشع)، بیمار را روی یک زیرانداز مناسب قرار داده و هرگز وی را روی زمین خیس یا برفی نگذاشت (رسانایی)، از انجام هرکاری در اطراف بیمار که باعث کوران هوا شود اجتناب کرد (همرفت) و اگر هوای محیط سرد است یک پارچه ی نازک روی صورت بیمار گذاشته شود و حتما سعی شود محیط اطراف مصدوم را گرم نمود (تنفس).

باد

باید مصدوم را از وزش باد دور کرد و در یک پناهگاه (پشت یک دیوار، ساختمان، چادر، تخته سنگ قرار دادن چند کوله پشتی روی هم و ...) قرار داد. باید توجه داشت بدون محافظت نمودن مصدوم سرمازده از باد، هر اقدام دیگری می تواند بی فایده و گاه خطرناک باشد.

رطوبت

لباس های خیس مصدوم را در اولین فرصت عوض کرد و بدن مصدوم را خشک نمود. اول لباس های جایگزین را آماده نموده، بعد اقدام به تعویض لباس ها کرد. در این هنگام از باد غافل نشده و مواظب خود نیز بود و سرعت عمل را فراموش نکرد.

گرم کردن مهم ترین، اساسی ترین و حساس ترین قسمت درمان است. روش های گرم کردن مصدوم چگونه است: 

بهترین وضعیت برای مصدومی که دچار هیپوترمی شده و تنها و بدون وسیله است، این است که تا رسیدن کمک، دست هایش را به صورت ضربدر روی سینه گذاشته و پاهایش را درون بدنش جمع کند. در این حالت بدن کمترین اتلاف دما را دارد. 

برای گرم کردن بیمار ابتدا جلوی اتلاف بیشتر حرارت گرفته شود. به یاد داشت که بیمار را به آرامی گرم نمود و بطور ناگهانی در معرض حرارت زیاد مانند آتش قرار نداد. نباید بیمار را ماساژ داده شود چون باعث بدتر شدن اوضاع می شود بویژه اگر بیمار است اما باید توجه داشت که این کار امدادگر را در معرض خطر قرار ندهد. اگر بیمار هوشیار است خوراندن مایعات گرم (نه داغ) و غذاهای کم حجم و مقوی مانند شیرینی ها را می توان به عنوان راهی مفید مدنظر قرار داد(توجه کرد که اگر مصدوم هوشیار نیست این اقدام انجام نشود). نباید هرگز از الکل استفاده کرد. هنگامی که فرد بیمار گرم شده به هیچ عنوان وی را رها نکرد چون هیپوترمی ثانویه به سرعت و با شدت بیشتری ممکن است رخ دهد. گرچه فعالیت باعث گرم شدن می شود، اما هنگامی که بیمار از افتاده و همه انرژی خود را از دست داده است، فعالیت حال وی را وخیم تر خواهد کرد. بعد از گرم کردن به مصدوم فرصت داد تا استراحت کند. او را گرم نگه داشته و غذای مقوی و مایعات گرم به او خوراند  تا انرژی از دست رفته جبران شود. هیچ گاه اجازه نداد که فرد دچار هیپوترمی برنامه را ادامه دهد، بهترین راه حمایت از فرد خارج کردن وی از منطقه، کاهش ارتفاع و دوری از سرماست.

2.درمان هنگامی که مصدوم هوشیار نیست:

برخورد با مصدومی که هوشیار نیست متفاوت است. در این مرحله سرعت عمل، در عین دست پاچه نشدن از اهمیت بیشتری برخوردار است. هیچ گاه مصدومی که به علت هیپوترمی هوشیار نیست را نباید مرده پنداشت، حتی اگر نبض و تنفس نداشته باشد. این مصدومان گاه تا چند ساعت پس از ناپدیدشدن علایم حیاتی زنده می مانند.

بهترین مکان برای این کار در بیمارستان و مراکز درمانی است، زیرا در آنجا بهتر می توان عوارض احتمالی را کنترل کرد. اگر نمی توان بیمار را به مدت کافی گرم نگه داشت و امکان انتقال سریع و آرام بیمار است، نباید برای گرم کردن بیمار در محل حادثه اقدام کرد. در حین انتقال، مصدوم را به حال خود رها ننموده و اقداماتی از جمله اقدامات اولیه احیا، خارج کردن لباس های خیس، خشک کردن و پناه دادن مصدوم را در حین انتقال انجام داد.

پیشگیری از هیپوترمی 

شاید ساده به نظر آید اما رعایت همین اصول ساده می تواند مارا از روبه رو شدن با وضعیت های دشوار در آینده حفظ کند. برای موفقیت در پیشگیری از هیپوترمی باید قبل از اینکه بدن در مبارزه با سرما انرژی و دمای خود را از دست بدهد و از پا بیفتید به فکر هیپوترمی و مقابله با ایجاد یا پیشرفت هیپوترمی شد. باید در تمام برنامه های کوهنوردی در هر شرایط آب و هوایی به دقت و وسواس به دنبال شناسایی اضلاع مثلث هیپوترمی بود و از تشکیل شدن احتمال آن ترسیده و از آن جلوگیری نمود. در صورت تشکیل مثلث به سرعت و بدون از دست دادن وقت به فکر شکستن مثلث بوده و عوامل فرعی را نیز از بین برد.

1.باید از پوشاک مناسب و لایه لایه استفاده کرد که حافظ جان در برابر سرما است. همیشه لباس مناسب برای محافظت در برابر باد باید همراه داشت.
2.حین حرکت و بسته به میزان فعالیت، اوضاع جوی و دمای بدن، لباس را کم یا اضافه کرد.
3.استراحت مناسب، کوتاه و به موقع در حین حرکت فراموش نشود.
4.خشک کردن بدن، تعویض، اضافه و خشک کردن لباس ها را در محل کمپ جدی گرفت.
5.کوله پشتی را در حین استراحت های کوتاه در نیاورد تا کمر خیس و عرق کرده در معرض باد و سرما قرار نگیرد.
6.همواره آمادگی مواجهه ناگهانی با آب و هوای نامناسب را داشت.
7.از لباس های اضافه و وسایلتان به دقت در برابر خیس شدن مراقبت کرد.
8.هنگام راه رفتن یا عبور از آب، مواظب جوراب ها و کفش ها بود.
9.اگر خیس شدید برای خشک کردن و تعویض لباس ها وقت بگذارید.
10.حداقل وسایل و تجهیزات زمستانه را حتی در صعودهای کوتاه فراموش نکرده و همیشه در برنامه های زمستانه لباس مناسب بپوشید.
11.مستقیما روی برف ننشست و دقت نمود لباس و کفش ها کمتر برفی شوند و هنگام حرکت در برف از مسیر پاکوب حرکت کرد.
12.به سرعت باد، دمای محیط و دمای بادلرز در گزارش های هواشناسی دقت کرد.
13.در هوای سرد و برفی حتی اگر احساس می شود نیازی نیست از دستکش استفاده نمود.
14.پوشاندن جلوی دهان و بینی در هوای سرد به جلوگیری از اتلاف دما از راه تنفس کمک می کند.
15.غذای مناسب را فراموش نکرده تا بدن سوخت کافی برای حفظ دمای خود را داشته باشد.

برگرفته از مقاله سایت فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی 

نظرات بازدیدکنندگان