دشت لار؛ مکان تماشایی شقایق‌های وحشی

دشت لار؛ مکان تماشایی شقایق‌های وحشی

دشت لار؛ مکان تماشایی شقایق‌های وحشی

دشت لار از مناطق بکر بین دو استان تهران و مازندران است. جایی که در فصل بهار شقایق‌های وحشی با رنگ قرمز جذابشان، سفیدی قله دماوند را بیش از پیش نمایان می‌کنند. بکری و زیبایی بی‌حد این دشت، باعث شد تا به عنوان پارک ملی ثبت گردد و به عنوان منطقه حفاظت شده زیست محیطی شناخته شود. در زمان سفر به دشت لار، امکان بازدید از سد لار، آبشار و رودها، ارتفاعات و کوه‌های مختلفی را دارید. اگر نمی‌خواهید بدون اطلاعات کافی به سمت دشت لار راهی شوید؛ در ادامه‌ی این بلاگ، همراه سیاه کمان باشید.

دشت لار

دشت لار کجاست؟

از نظر تقسیمات کشوری بخش شمالی و شمال شرق دشت لار، در منطقه لاریجان آمل در استان مازندران قرار دارد و از جهت جنوب و جنوب غربی؛ در لواسانات شهرستان شمیران در استان تهران است. یعنی دشت زیبای لار در دامنه کوه دماوند، بین مرز دو استان مازندران و تهران واقع شده است.

اگر بخواهیم هر چهار جهت دشت را مورد بررسی قرار دهیم باید بگوییم؛ دشت لار از شمال به کوه‌های شهرستان نور، از شرق و شمال شرقی به کوه دماوند، از جنوب شرقی به ایرا و پلور، از جنوب به افجه، امامه و لواسان بزرگ، از جهت غرب نیز به خاتون بارگاه و گرمابدر می‌رسد.

مسیرهای دسترسی دشت لار

وقتی دشت لار بین مرز دو استان واقع شده است؛ قطعاً مسیرهای دسترسی متفاوتی نیز دارد. برای رسیدن به مقصد 3 مسیر ماشین‌رو وجود دارد که بازدیدکنندگان با توجه به مکان فعلی خودشان، نزدیک‌ترین و سر راست‌ترین راه را می‌توانند انتخاب کنند.

مسیر اول؛ از طریق منطقه لواسان بزرگ (گردنه ایرا) می‌باشد. این مسیر از روستای ایرا تا پاسگاه محیط بانی قوشخانه (ورودی جنوبی پارک ملی لار) امتداد می‌یابد. روستای ایرا، به وسیله راه آسفالت، از یک سو با شهر رودهن و از یک سو با جاجرود از مسیر سد لتیان و از دو مسیر دیگر به شهر لواسان مرتبط است.

مسیر دوم؛ این مسیر از جاده آبعلی، در داخل شهر پلور شروع می‌شود و از سه راهی پلور تا پست ورودی پاسگاه محیط‌بانی دلیچای ادامه می‌یابد که در ورودی شرقی پارک ملی لار قرار دارد. این مسیر تا ورودی پارک ملی جاده آسفالت دارد و به‌راحتی می‌توانید در آن پیش بروید.

مسیر سوم؛ از طریق روستای گرمابدر (در شهرستان شمیران بخش رودبار قصران) می‌توانید به غرب پارک ملی لار دسترسی پیدا کنید. این مسیر صعب‌العبور بوده و پیش از آنکه گردشگران به این منطقه دسترسی پیدا کنند، مورد استفاده دامداران بوده است.

طبیعت زیبای دشت لار

تاریخچه دشت لار

آب و هوای معتدل دشت لار در طول تاریخ مورد توجه شاهان و حاکمان متفاوتی بوده است و در فصل گرم سال بسیاری این منطقه را به عنوان ییلاق انتخاب می‌کردند و تفرجگاه خود را در دشت لار قرار می‌دادند. البته در گذشته به اسم دشت لار قصران شناخته می‌شد؛ زیرا در منطقه قصران از توابع شهر ری به حساب می‌آمد.

قدمت دشت لار به روایت کتب قدیمی

رئیس تشریفات سلطنتی اسپانیا که به دربار تیمور لنگ می‌رفت، در سفرنامهٔ خویش از میزبان و اردوگاه وی در لار بدین صورت یاد کرده‌است: (... نام این امیر میزبان ما سلیمان میرزا بود که یکی از مقربترین درگاه تیمور بود و قدرتی عظیم داشت. محل اردوگاه وی در مرغزاری دره‌ای در میان کوه‌های بلند و لخت قرار داشت. این محل که در آن فصل یعنی تابستان بسیار زیبا و شادی بخش بود، کوه لار نامیده می‌شود. اردوگاه امیر مرکب بود از سه چهار چادر. وی یکی از دامادهای تیمور بود…).

سد لار

پارک ملی لار

دشت لار با مساحت 73 هکتار و 500 متر مربع، در سال 1354 به عنوان پارک ملی ثبت شد. در پی این اقدام در سال‌های پیش‌رو همچنان برای حفظ این زیستگاه طبیعی تلاش انجام گرفت تا بالاخره در سال 1363 به عنوان منطقه حفاظت شده و شکار ممنوع اعلام گردید. در پس این اقدام امیدواری برای سالم ماندن زیست بوم گیاهی و جانوری بیشتر از قبل شد.

پوشش گیاهی دشت به قدر غنی و متنوع است که از بین رفتنش قطعاً یک فقدان بزرگ زیست محیطی محسوب می‌شود. گیاهان دارویی که در این دشت به صورت وحشی می‌رویند، عبارتند از؛ آویشن، شنگ، سیرک، پیازک، قارچ وحشی، کاسنی، گلپر، گون، چای کوهی، خرگوشک، باریجه، بارهنگ، والک و شیرین بیان.

پوشش جانوری این منطقه به دلیل نزدیکی با البرز مرکزی بسیار شبیه به هم است؛ یعنی اکثر گیاهان و جانواران موجود در ناحیه البرز اینجا نیز حضور دارند. مانند؛ بزمجه، خرس قهوه‌ای، مارمولک، آهو، روباه، گرگ،گراز، کل و بز کوهی، پلنگ، قوچ و میش، موش صحرایی، قورباغه و لاک پشت، عقاب، کبک، شهباز، کبک دری و خفاش.

البته افعی دماوندی و البرزی مختص این منطقه هستند و بومی به حساب می‌آیند؛ اما معروف‌ترین جانور دشت لار که متأسفانه این روزها خطر انقراض گریبان‌گیرش شده است، ماهی قزل‌آلا خال قرمز است که در گذشته به وفور در رودخانه و دریاچه لار یافت میشد. در زمان حال هم، همچنان رود لار میزبان ماهی خال قرمز است اما بر اثر صید بی‌رویه دیگر رو به نابودی قرار گرفتند.

پارک ملی لار

دیدنی‌های دشت لار

دشت شقایق

اولین و جذاب‎ترین ویژگی لار، دشت شقایق‌های وحشی است که به قول شازده کوچولو: از بس عجله دارن برای روییدن، همیشه لباسشون چروکه! دیدن سرسبزی دشت که با خال‌های قرمز از شقایق پوشیده شده است، بهترین نوازش چشم می‌تواند باشد.

ارتفاعات و کوه‌های اطراف

دشت لار در دامنه کوه‌هایی همچون: کوه دماوند، کوه دیو آسیاب، کوه یخ کمر، کوه گل زرد، کوه پهنک، کوه زرشکی، کوه کمردشت، کوه نمک کوسر کوه سیاه چال، کوه آرو برارو، کوه اسب کلک، کوه کافر راه، کوه کبود است که هرکدام قابلیت کوهپیمایی و صعود دارند.

آبشار سفید آب

در نزدیکی دشت و سد لار آبشار پر آب و خروشانی قرار دارد که به آبشار قو نیز معروف است. لذت تماشای آن همه طراوت با شنیدن صدای آب قطعاً تجربه فراموش نشدنی برایتان می‌شود.

سد لار

در حدود 57 کیلومتری تهران، شما می‌توانید به سد لار برسید. این سد در سال 1361 تأسیس شد تا بخشی از آب شرب تهران را تآمین کند و بخشی به سمت پلور برای کشاورزان جاری شود. جالب است بدانید از آب سد برای تولید انرژی نیز استفاده می‌شود. علاوه بر کاربردهای تجاری، منطقه‌ی بسیار زیبایی است که گشت و گذار در اطراف آن مفرح و دلنشین است.

آبشار سفید آب دشت لار

امکانات تفریحی پارک ملی لار

ماهی گیری

با کسب مجوز از سازمان مربوطه شما می‌توانید به ماهیگیری و قایق‌رانی بپردازید. حتی تصور ماهیگیری در دشتی به زیبایی لار با نمای برفی قله دماوند، آرامش را به وجود انسان هدیه می‌دهد.

کوهنوردی

از آنجایی که در دامنه کوه قرار دارد، اگر اهل کوهنوردی هستید بهترین فرصت است تا در زمان اقامت در دشت، به کوه‌های اطراف سری بزنید و با کوهپیمایی خود را مشغول کنید.

عکاسی

برای عکاسان طبیعت، دشت لار رسماً یک بهشت محسوب می‌شود! پر از سوژه‌های جانوری و گیاهی است. حتی اگر عکاس نباشید، زیبایی کم‌نظیر پارک ملی لار شما را وادار به ثبت لحظات و تصاویر حیرت انگیز می‌کند.

دوچرخه سواری

اگر به خودتان قول می‌دهید که مراقب بافت گیاهی باشید؛ می‌توانید دوچرخه سواری در دشت را نیز تجربه کنید. هوای سالم تنفس کنید و همگام با دیدن گل‌های وحشی، ورزش و دوچرخه سواری کنید و کیفش را ببرید.

طبیعت‌گردی

طبیعت‌گردی در دشت به طور خودکار برای هر گردشگری اتفاق می‌افتد. مگر می‌شود گل‌های شقایق، زنبق وحشی بنفش و ارغوانی را دید و یکجا ساکن ماند؟! حتماً پیاده‌روی در اطراف این گل‌ها را در برنامه خود قرار دهید. همیشه یادتان باشد در کنار گل باشید نه در بین آنها! سعی کنیم به حفظ بوته‌های باقی مانده بیشتر بپردازیم.

طبیعت دشت لار

اقامت در دشت لار چگونه است؟

حتما آگاهید در منطقه حفاظت شده، هیچ مکان مسکونی و تفریحی اجازه فعالیت و ساخت ندارد. بنابراین برای اقامت تنها گزینه که بهترین نیز محسوب می‌شود، کمپ کردن و برپایی چادر است. البته قبل از هرچیزی مطمئن شوید با تجهیزات کافی و لازم اقدام به این کار می‌کنید.

گزینه‌ی دیگری که وجود دارد هماهنگی با ایل عشایری است که در بهار و تابستان به آنجا کوچ می‌کنند. با اجازه آنها می‌توانید شب را در کنار آنان نیز سپری کنید.

با چه تجهیزاتی راهی دشت لار شویم؟

اگر قصد شب مانی و کمپ در طبیعت را دارید، کیسه خواب، زیرانداز، چادر، چراغ اضطراری، لباس گرم و مناسب را حتماً به همراه داشته باشید. از مواد غذایی فاسد نشدنی و آب به میزان کافی غافل نشوید. هیچ کس دلش نمی‌خواهد با شکم گرسنه غرق در مناظر زیبا بشود! برای طبیعت‌گردی روزانه؛ عینک آفتابی، کلاه، کرم ضد آفتاب، کفش مناسب جز ضروری‌ترین آیتم‌ها به حساب می‌آیند. راستی جعبه کمک‌های اولیه یادتان نرود!

پوشش جانوری دشت لار

تهدیدات زیست محیطی دشت لار

متأسفانه روند گردشگری در ایران به نحوی است که به محض شناخته شدن مناطق توریستی، هجوم بازدید کنندگان به قدری ازدیاد پیدا می‌کند که قطعاً در پس سفر خسارات جبران ناپذیری برجا می‌ماند. گردشگری مسئولانه وظیفه هر شخص است. داشتن آگاهی و بینش مناسب سفر شرط اساسی و پایه برای گردشگر شدن است. بر جای نگذاشتن زباله در طبیعت بکر فقط و فقط برعهده مسافر است و مسئولیت اجتماعی به حساب می‌آید. متأسفانه دشت لار مانند صدها منطقه دیگر، در معرض خطرات بسیاری است. گل‌های شقایق وحشی که امضای اصلی دشت محسوب می‌شوند، به دلیل هجوم گردشگر هر سال از تعدادشان کاسته می‌شود و زباله به جای گل برجا می‌ماند.

از طرفی چرای بیش از حد دام باعث از بین رفتن پوشش گیاهی شده است که در مواقع سیلاب شست‌وشوی خاک را به همراه دارد. فرسایش خاک و روان شدن آن در رودخانه و دریاچه منجر به گل آلود شدن آب می‌شود و در نهایت به زیستگاه ماهی‌های قزل‌آلا لطمه وارد می‌شود، زیرا قزل‌آلا از معدود ماهی‌هایی است که فقط در آب زلال و شیرین قابلیت زندگی و تخم‌گذاری دارد. از جهت دیگر صید بیش از حد نیز انجام می‌گیرد که به شدت گونه‌ی ماهی‌ها را در خطر انقراض قرار داده است.

چه زمانی به دشت لار سفر کنیم؟

بهترین زمان بازدید از اوایل بهار تا اواخر تابستان است. اردیبهشت این منطقه به بهشت بدل می‌شود. دشت مملو از گل‌های رنگارنگ می‌گردد. گیاهان دارویی در فصل بهار کم کم می‌رویند و از جهتی در روزهای گرم به دلیل کوهپایه بودن، آب و هوای متعادلی برای بازدیدکنندگان دارد.

برای هر سفر به طبیعت علاوه بر تجهیزات و عزم راسخ برای پیمودن مسیر، نیازمند به شعور و درک مسئولیت پذیری داریم تا در قبال این منبع طبیعی احساس دین داشته باشیم و در تمام لحظات مراقب نوع رفتارمان در طبیعت باشیم. گردشگری مسئولیت‌پذیر موضوع داغی است که این روزها بیشتر از قبل به آن پرداخته می‌شود. امیدواریم به زودی شاهد حفاظت از محیط زیست توسط همه‌ی افراد باشیم.

 

نظرات بازدیدکنندگان