خواب راحت، مرز بین لذت و آشفتگی (1)

خواب راحت، مرز بین لذت و آشفتگی (1)

خواب خوب دقیقاً همان چیزی است که برای دستیابی به یک فعالیت لذت بخش به آن نیاز دارید. زمانی که می خواهید به یک ماجراجویی بروید و یا در کمپ ها و کوهنوردی های چند روزه شرکت کنید، همان قدر که داشتن یک پکیج کامل از لوازم فردی اهمیت دارد، داشتن کیسه خواب نیز یک کالای اساسی خواهد بود. شاید در نگاه اول تصور کنید که انتخاب یک کیسه خواب برای برنامه هایتان کار آسانی است. اما باید بگوییم که داشتن یک کیسه خواب مناسب با برنامه ای که در آن شرکت می کنید بسیار اهمیت دارد، بنابراین باید به جزئیات و ویژگی های آن به صورت کاملاً ریزبینانه و زیرکانه توجه کنید. احتمالاً برای خرید کیسه خواب دلخواهتان با چند سوال و چالش در ذهنتان روبرو خواهید شد. مانند:

آیا کیسه خوابی وجود دارد که برای همه ی فعالیت ها بتوان از آن استفاده کرد؟

همه ی کیسه خواب ها خاصیت ضد آب دارند یا فقط محدود به گروه خاصی هستند؟ و سوالاتی از این قبیل.

یکی از اساسی ترین مشکلاتی که در کوهنوردی و کمپ در آب و هوای سرد با آن روبرو هستید سرمازدگی و از دست دادن دمای نرمال بدنتان هنگام خوابیدن است. فرقی نمی کند در دل کوه باشید یا جنگل و یا در کویر! در هر صورت سرمای بیش از حد هوا منجر به  بی خوابیتان خواهد شد. البته باید این نکته را بگوییم که قرار گرفتن در محیطی که بیش از اندازه گرم باشد نیز باعث بی خوابی شما می شود، پس دقت کنید در پیله ای بروید که دمای بدنتان را به خوبی تنظیم کند تا خوابی راحت داشته باشید. کیسه خواب ها می توانند به عنوان بهترین پیله برای خوابیدن شما باشند و به سه دسته تابستانی، سه فصل و زمستانی تقسیم می شوند.

 

کیسه خواب مناسب فصل تابستان:

آیا تاکنون فکر کرده اید در آب و هوای گرم تابستانی چه نیازی به کیسه خواب دارید؟ هنگامی که در ارتفاعات هستید، در برنامه های شب مانی دمای هوا کاهش می یابد. ممکن است حتی با وزش ناگهانی باد روبرو شوید. در این شرایط کیسه خواب هایی با دمای بین 5 تا 10 درجه سانتی گراد گرمای بدنتان را تضمین می کنند درست مثل خوابیدن با یک پتو بر روی تخت خوابتان!  این نوع کیسه خواب ها نسبت به کیسه خواب های دیگر دارای عایق گرمایشی کم تری هستند، در نتیجه حجم و وزن کمتری نیز دارند. البته باید توجه داشته باشید که شرایط بدنی کوهنوردان در مناطق شهری با توجه به گرم بودن هوا و حضور یکباره ی آن ها در ارتفاعات و هوای سرد باعث به وجود آمدن شُک در سیستم بدنی آن ها می شود. بنابراین باید در فصل تابستان نیز هنگام برنامه های کوهنوردیتان کیسه خواب مناسب با خود همراه داشته باشید.

 

کیسه خواب مناسب سه فصل:

این کیسه خواب ها معمولا برای شرایط آب و هوایی نسبتاً سرد و محدوده دمایی صفرتا 7- درجه طراحی شده اند. گاهی اوقات زمانی که شب را در دل کوه سپری می کنید دمای هوا آنقدر کاهش می یابد که از سرما می لرزید. آن لحظه است که داشتن یک کیسه خواب را بزرگترین دارایی خود می دانید! کیسه خواب های مخصوص سه فصل از عایق گرمایشی بیشتری نسبت به نوع تابستانی برخوردارند و امکانات بیشتری مانند یقه گرمایشی و کلاه قابل تنظیم دارند.

تا به حال در شرایطی قرار گرفته اید که سرمای پیش بینی نشده ارتفاعات در فصول معتدل غافلگیرتان کرده باشد؟

گاهی اوقات کوهنوردان در فصول معتدل مناطقی را برای کوهنوردی خود انتخاب کرده و فکر می کنند کیسه خوابی متناسب با شرایط آب و هوایی که اکثر مواقع در آن منطقه حاکم است را با خود حمل کرده اند. بی خبر از اینکه آب و هوای آن جا دست کمی از یک زمستان سرد و سوزناک ندارد و وقتی در ارتفاعات بالای آن منطقه قرار می گیرند سرمای بیش از حد هوا آن ها را بهت زده می کند! همان لحظه است که داشتن یک کیسه خواب زمستانی را به کیسه خواب سه فصل خود ترجیح می دهند. پیشنهاد می کنیم اگر قصد رفتن به مناطقی با ارتفاع زیاد را دارید، به هیچ وجه ریسک نکنید و کیسه خواب گرم تری با خود همراه داشته باشید.

کیسه خواب مناسب فصل زمستان:

در این کیسه خواب ها تراکم عایق های گرمایشی بیشتر بوده و وزن سنگین تری دارند. کیسه خواب های زمستانی را می توان بر حسب ارتفاع تقسیم کرد. کیسه خواب هایی با دمای اکستریم بین 25- تا 32- برای ارتفاع 3000 و 4000 متر، دمای اکستریم 32- تا 37- برای ارتفاع تا 7000 متر و دمای اکستریم 37- به بالا برای کمپ آخر قله های 8000 متری مناسب اند.  زمانی که سرمای سوزان زمستان هنگام حضور در ارتفاعات را حس کردید بدون شک اولین دغدغه تان این است که چطور در این سرما بخوابید. با داشتن کیسه خواب های زمستانی آن چنان خواب آرامی را تجربه خواهید کرد که حتی شاید در رختخواب خانه تان این لذت را تا به حال تجربه نکرده اید!

البته طبق تحقیقاتی که گروه سیاه کمان از تجربه کوهنوردان و طبیعت گردان داشته اند دریافتند که انتخاب کیسه خواب بستگی به تجربه و ارتفاعی که شخص در آن به فعالیت می پردازد، دارد.

شاید برای اکثر کسانی که تازه شروع به کوهنوردی کرده اند و یا حتی کوهنوردانی که سال هاست سابقه حضور و شب مانی در دل کوه را دارند، خوابیدن درون کیسه خواب به دلیل فضای کمی که دارد یک کار بسیار دشوار باشد. پیشنهاد می شود کوهنوردان و طبیعت گردان آماتور و حتی با تجربه برای عادت کردن به کیسه خواب، در اتاق خانه ی خود نیز داخل کیسه خواب بخوابند!

 

مطمئناً این که کیسه خواب با چه دمایی را برای چه برنامه ای با خود همراه داشته باشید یکی از مهمترین چالش های ذهنی شما خواهد بود. همه ی کیسه خواب ها دارای درجه بندی دمایی هستند. این درجه بندی معیاری است که توسط شرکت های تولید کننده و طبق محاسباتشان انجام می گیرد. احتمالاً نوشته "EN 13537" را روی کیسه خواب هایی که تولید شده اند دیده اید و شما را کنجکاو کرده که این عبارت چیست.EN 13537 یک استاندارد درجه بندی دمایی است که دمای کیسه خواب ها را به صورت زیر طبقه بندی می کند:

Comfort: بهترین دمایی است که یک خانم می تواند خوابی آرام و راحت را درون کیسه خواب داشته باشد.

Limit: میزان دمای تعریف شده برای آقایان جهت خوابیدن راحت درون کیسه خواب می باشد.

Extreme: پایین ترین دمایی است که یک زن می تواند بدون اینکه گرمای بدنش را از دست دهد داخل کیسه خواب بخوابد.

آیا این سوال برایتان پیش آمده که چرا برای هر درجه بندی دمایی به جنسیت اشاره شده است؟ مرد یا زن بودن! طبق تحقیقات علمی و تجربیاتی که کوهنوردان داشته اند دمای بدن یک زن عادی تقریباً سه درجه از یک مرد عادی پایین تر است. یعنی اگر یک زن و مرد عادی در یک محیط سرد قرار بگیرند، آن زن با افزایش دمای سه درجه ای احساس بهتری خواهد داشت در صورتی که ممکن است مرد حتی سرمای محیط را هم حس نکرده باشد!

تا به حال به فرم و شکل کیسه خواب دلخواهتان فکر کرده اید؟ کیسه خواب ها در اشکال و فرم های مختلف و همچنین به دو شکل زیپ چپ و راست طراحی شده اند.

کیسه خواب های مستطیلی یا سفری(Rectangular):

این نوع کیسه خواب ها مانند پتو باز می شوند، در نتجه فضای بیشتری برای غلطیدن و حرکت دست و پای خود خواهید داشت. حتی می توانید از آن ها به عنوان زیرانداز در طبیعت گردی و سفر استفاده کنید.

 

کیسه خواب های مومیایی(Mummy):

این مدل از کیسه خواب ها نسبت به مدل های سفری فضای کمتری دارند اما گرمای بدنتان را بهتر و بیشتر حفظ می کنند. طراحی کیسه خواب های مومیایی کاملاً متناسب با آناتومی بدن انسان است.

کیسه خواب های دونفره (Double Sleeping Bag):

بسیاری از گردشگران و مسافرانی که همواره در حال سفر هستند، ترجیح می دهند به جای استراحت در هتل های گران قیمت، شب را در فضای باز و چادر سپری کنند. با طراحی این نوع کیسه خواب ها ماجراجویی های خانوادگی و دوستانه لذت بخش تر خواهد شد. اگرچه هدف اولیه از طراحی آن ها حمل یک کیسه خواب به جای دو کیسه خواب در سفرهای دراز مدت است.

تجربه کوهنورد:

طی گفتگویی که با یک کوهنورد داشتیم متوجه این موضوع شدیم که بیماری های زمینه ای تاثیر بسزایی در انتخاب کیسه خواب دارد. این کوهنورد عزیز اظهار داشت: با اینکه یک کیسه خواب زمستانی برای برنامه ی خود خریده بود اما هنگام شب مانی و خوابیدن در کیسه خواب از سرما می لرزید و نتوانست خواب راحتی داشته باشند. او معتقد بود کیسه خوابی که تهیه کرده این قابلیت را نداشته که بدنش را در آن ارتفاع گرم نگه دارد. تیم با تجربه سیاه کمان با توجه به استاندارد جهانی EN مندرج روی کیسه خواب و نوع برنامه شخص از وی درخواست کردند تا در مرحله اول به پزشک ارتفاع مراجعه کند. پس از انجام آزمایشات لازم ایشان متوجه این موضوع شدند که علت بی خوابی و سرمایی که که در آن ارتفاع با وجود کیسه خواب مناسبی که داشتند، بیماری تیروئید بوده که حتی خودشان هم از این موضوع بی خبر بودند! پس علاوه بر دقت در نوع کیسه خوابی که انتخاب می کنید لازم است از سلامت جسمی خود نیز اطلاع کاملی داشته باشید.

نظرات بازدیدکنندگان